Wat is een realistische transformatie in 1, 2 of 3 jaar?
Jeroen van der Mark, MSc. Hybrid performance specialist
Inhoud 5 onderdelen
Op internet zie je allerlei transformaties. Vaak klopt er geen reet (of spierbal) van...
Veel sporters die bij ons aankloppen voor coaching hebben een onrealistisch verwachtingspatroon. Vaak door de media of transormatiefotos Tijd voor een eerlijk verhaal wat mogelijk is! Hoeveel spiermassa kun je in spieren aankomen in één, twee of drie jaar?
In het kort
- Je kunt urenlang lezen of je wel of geen talent hebt: uiteindelijk moet je aan de bak met je training, voeding en herstel. Control the controllables. Oftewel: start met roeien en kijk waar het schip eindigt.
- Gemiddeld genomen kun je 2-3 kilo spiermassa aankomen als man als je alles goed doet in het eerste jaar. Vrouwen is dit ongeveer 1,5 – 2,5 kilogram. Dezelfde relatieve stijging, alleen iets minder in absolute getallen.
- Er zijn grote individuele verschillen tussen individuen, zowel qua kracht als spiermassa.
Wat is mogelijk in het eerste jaar?
Laten we starten met een leuk weetje dat 99% van de sporters niet weet: in de eerste paar weken van je krachtsportcarrière bouw je geen spiermassa op, niet eens 100 gram! Dan domineert neurale adaptatie (beter beweging) en zwelling; structurele eiwitopbouw zie je meestal pas na ± 10 sessies [3].
Kracht is een skill!
Je wordt in het begin vooral beter in een oefening. Gelukkig zul je na 1-2 maanden wel wat massa kunnen aanzetten. Tenminste, met de juiste trainingsbelasting, gezonde voeding en voldoende herstel. Is dit nog onbekend terrein voor je? En wil je dit optimaliseren? Check dan ons boek STERKER.
Wat zien we in de praktijk? Wat is haalbaar binnen één, twee of drie jaar?

De bovenstaande afbeelding laat je een transformatie zien van een sporter die al een relatief atletisch lijf heeft na 6-12 maanden trainen met een laag vetpercentage en aardig talent voor krachtsport. Je ziet hier dat je het minimaal twee jaar duurt om tot redelijk gevormde schouders, borst en armen te komen. Natuurlijk heb je hierbij de megatalenten die dit in twaalf maanden doen, maar die laten we nu even buiten beschouwing.
Hierbij is het wel belangrijk om te vermelden dat je véél groter lijkt met een lager vetpercentage. Vergelijk maar eens de onderstaande twee foto’s van mij. Daar zit een half jaar tussen. Hoe lager het vetpercentage hoe gespierder je lijkt, tenminste als je al een basis hebt.

Nu terug naar de cijfers, wat is haalbaar in één jaar voor mannen en vrouwen.
Wat blijkt uit onderzoek?
Als je kijkt naar studies die tussen de 12 weken en 1 jaar duren maken mannen gemiddeld genomen 1,7 kilogram spiermassa aan [1]. Maar dat geldt niet voor iedereen: we zien een extreme spreiding van mensen die geen spiermassa opbouwen (de non-responders) en sommige die in één jaar 7 kilogram spiermassa opbouwen. Hetzelfde geldt voor spierkracht.
Een recente meta-analyse van 50 gerandomiseerde krachtstudies laat zien dat sporters gemiddeld +1,3 kg vetvrije massa kunnen winnen in 8–16 week [6]. Het interessante is dat trainingsvariabelen minder dan 10% verklaren van de variatie. Oftewel rep range en volume is minder belangrijk dan iedereen hoopt. Vooral aanleg gevolgd door gezond en eiwitrijk trainen, zwaar genoeg trainen en slaap- en stress management lijken in die volgorde het meest belangrijk.
Hieronder zie je en studie waarbij het verschil in spiermassa is gemeten tijdens een twaalf weten protocol. Je ziet grote individuele verschillen [4].

Hieronder zie je een verschil hoe sporters reageren op een krachtprotocol van twaalf weken [5]. Er zijn mensen die amper sterker worden en sommige talenten pakken 40% meer kracht binnen twaalf weken. Qua spiermassa zien we ook een vergelijkbaar verschil. Kortom: pin je dus niet vast aan de gemiddelde before- en afterfoto’s en denk dat het jou ook lukt! Mogelijk heb jij een heel ander potentieel.

Onze ervaring
| Trainingsstatus | Realistische netto spiergroei | Uitzonderlijk hoog scenario | Waarom het afneemt |
|---|---|---|---|
| Beginner (±1e jaar) | 0,2 – 0,3 kg/maand (≈ 2-3 kg/jaar) | 5-7 kg/jaar | snelle “newbie-gains”, hoge trainingsprikkel-/herstelratio |
| Gemiddeld (1-3 jaar) | 0,1 – 0,2 kg/maand | 3-5 kg/jaar | adaptatie maakt extra groei moeilijker |
| Gevorderd (>3 jaar) | 0,05 – 0,10 kg/maand | 1-2 kg/jaar | dicht bij genetisch plafond |
Wat zien wij in de praktijk met onze coaching? De praktijk laat zien dat je als man 2-3 kilo spiermassa kunt winnen in je eerste jaar als je 3-5 keer per week traint en gemiddeld scoort op talent voor de sportschool. Voor vrouwen ligt dit iets lager, maar niet veel lager. Vrouwen kunnen relatief gezien (in vergelijking met lichaamsgewicht) net zoveel spiermassa opbouwen [2]. Dus dat getal zou dan bijvoorbeeld 1,5 – 2,5 kilogram zijn.
Hiervoor hoef je niet extreem te bulken, maar is het een kwestie van voldoende trainingsvolume: 10-20 werksets per week per spiergroep, voldoende eiwitten en je slaap, stress en herstel op orde.
Hoe weet je of je een ‘gemiddeld’ talent hebt? De beste indicator is hoe snel je progressie maakt je spierkracht.
De FIT-test van FIT.nl
Zeven korte vragen. Eén persoonlijke score. Ontdek direct waar jouw grootste winst ligt.
Schakel JavaScript in om de interactieve score te gebruiken.
Hoe zit het met gevorderde sporters?
Hoe langer je traint, des te minder vooruitgang je boekt. Helaas zit er een rem op de spiergroei en spierkracht. Dit wordt ook wel de ‘verminderde meeropbrengst’ (zie onderstaande afbeelding) genoemd. Uitgaande van een ideale trainingsopbouw maak je elk jaar een iets kleinere stap. Zo zie je dat topatleten op een gegeven moment alleen nog maar secondes kunnen winnen op de marathon, terwijl een beginner soms wel een uur van zijn tijd af kunt snoepen.

Een topbodybuilder die al 10 jaar traint, wint op een gegeven moment nog maar een halve tot hele kilogram spiermassa per trainingsjaar. Ik zit hieronder al redelijk dicht bij mijn natuurlijk potentieel: mogelijk kan er nog twee tot drie kilo spiermassa bij als ik alle ballen gooi op natural bodybuilding zonder marathons en triatlons. Echter, zal dit dan gaan met 0,5 – 1 kilogram spiermassa per jaar.

- [1]Benito, P. J., Cupeiro, R., Ramos-Campo, D. J., Alcaraz, P. E., & Rubio-Arias, J. Á. (2020). A systematic review with meta-analysis of the effect of resistance training on whole-body muscle growth in healthy adult males. International journal of environmental research and public health, 17(4), 1285.
- [2]Refalo, M. C., Nuckols, G., Galpin, A. J., Gallagher, I. J., Hamilton, D. L., & Fyfe, J. J. (2025). Sex differences in absolute and relative changes in muscle size following resistance training in healthy adults: a systematic review with Bayesian meta-analysis. PeerJ, 13, e19042.
- [3]Damas, F., Libardi, C. A., & Ugrinowitsch, C. (2018). The development of skeletal muscle hypertrophy through resistance training: the role of muscle damage and muscle protein synthesis. European journal of applied physiology, 118(3), 485-500.
- [4]Hubal, M. J., Gordish-Dressman, H. E. A. T. H. E. R., Thompson, P. D., Price, T. B., Hoffman, E. P., Angelopoulos, T. J., ... & Clarkson, P. M. (2005). Variability in muscle size and strength gain after unilateral resistance training. Medicine & science in sports & exercise, 37(6), 964-972.
- [5]Erskine, R. M., Jones, D. A., Williams, A. G., Stewart, C. E., & Degens, H. (2010). Inter-individual variability in the adaptation of human muscle specific tension to progressive resistance training. European journal of applied physiology, 110, 1117-1125.
- [6]Currier, B. S., Mcleod, J. C., Banfield, L., Beyene, J., Welton, N. J., D'Souza, A. C., ... & Phillips, S. M. (2023). Resistance training prescription for muscle strength and hypertrophy in healthy adults: a systematic review and Bayesian network meta-analysis. British Journal of Sports Medicine, 57(18), 1211-1220.



Vraag het de redactie
3 van de 4 vragen onder dit artikel zijn beantwoord door het team van FIT.nl.
Bekijk alle 9 reacties
fitbas
Jullie geven arnold als voorbeeld maar daar ben ik het niet helemaal mee eens. Omdat arnold niet natural was dus dan is het proces ook veel anders?
Jeroen van der Mark Team FIT.nl
Klopt! Staat er ook in met een knipoog. In de daaropvolgende alinea staat een meer complete uitleg.
Pea Van Heuvelen
Mij is gezegt dat een vrouw gemiddeld 12 kilo spiermassa moet hebben Ik heb nu 2,7 bij lengte 158 gewicht is 43 kilo
Joeri
@Pea: Aangezien iedereen wat anders weegt kun je spiermassa en vetpercentage beter in procenten uitdrukken.
Volwassen vrouwen hebben een normale spiermassa van tussen de 24% en 30%. Wat jij aangeeft is echt extreem laag en zal waarschijnlijk niet kloppen. Misschien eens professioneel laten meten als wat duidelijkheid wilt hebben.
wim
Ik heb jaren 53 kilo gewogen (1.65 mtr) met 25% vet (tot mijn 33e). Ik ben toen in 4 maanden gegroeid naar 64 kilo met 13% vet, dit alles in de sportschool opgemeten. Ik heb toen ook meegedaan aan een bankdruk wedstrijd en werd 3e in mijn klasse met 110kg gewicht.
In de 19 daarop volgende jaren kon ik niet meer dan 1 kilo aankomen.
Op mijn 53e kanker gehad en daarvan genezen, na de revalidatie ben ik weer gaan trainen en weeg nu net geen 70 kilo met 9% vet en zie er gespiert en droog uit.
Conclusie, het lichaam heeft vele geheimen en reageert niet altijd volgens de normaal geldende cijfers
Jeroen van der Mark Team FIT.nl
Hi Wim! Wat goed dat je weer zo hard aan het trainen bent na de zware periode 🙂 Het lichaam is inderdaad een mysterie soms en de gemiddelden gelden zeker niet voor iedereen. Goed bezig, keep it up!
Wim
Dag Jeroen
53 kilo was natuurlijk veel te weinig, ik wist toen niet dat ik uberhaupt zwaarder en groter in omvang kon worden.
De grote stijging toen van 11 kilo kan ik alleen maar verklaren uit het feit dat er misschien een mechanisme in het lichaam is dat mijn gewicht heeft opgetrokken naar normale waarden toen ik eenmaal begon te trainen.
Het grote verschil van nu de laatste zes maanden kan ik niet verklaren.
Ik train iedere avond, echter iedere avond een groep, alleen rug, alleen borst, alleen benen, alleen schouders en dan hooguit drie oefeningen van drie sets met 12 tot 14 herhalingen. De rug train ik bijvoorbeeld door aan ieder been vijf kilo te hangen en me dan met diverse grepen op te trekken aan de stang. Ik ben dan ook iedere dag met een klein half uurtje klaar .
Schijnbaar werkt dit voor mij goed.
Grt. Wim
Garbrand
Leuk artikel! Ik heb in de eerste jaren ook een paar kilo gewonnen, later ging echt een stuk lastiger. Nu probeer ik vooral droger te worden. Vind het vooral lastig om mijn spiermassa dan te behouden.
Jeroen van der Mark Team FIT.nl
Ja heel herkenbaar Garbrand. Maar als je langzaam afvalt zal de afbraak van spiermassa wel meevallen. Gewoon stap voor stap met eem minimale negatieve energiebalans. Dan valt de spierafbraak waarschijnlijk wel mee en komen je spieren er straks veel mooier uit door je lagere vetpercentage.